Ochi

Terwijl in Nederland boeren en bouwvakkers zich roeren tegen de stikstofmaatregelen van de overheid en de Engelsen zich nog steeds vermaken met hun ‘deal or no deal’ Brexit spelen er in Griekenland hele andere zaken. Nog maar net herstellende van een zware economische crisis pakken zich opnieuw donkere wolken boven het land samen: die van oorlogen en meer vluchtelingen.

We zijn onderweg van Kasos naar Karpathos met de Kasos Princess, een kleine, snelle ferrie. Ineens stapt de schipper zijn stuurhut uit en gaat op het dek van zijn ferrie staan. Snel komt hij weer terug. ‘Ik dacht dat ik oorlogsvliegtuigen hoorde’, verklaart hij zijn actie tegen mij. Licht verbaasd laat hij mij achter, maar ik besteed er die dag verder geen aandacht meer aan. We gaan verder met onze dagtrip naar Karpathos. Het is pas later en naar aanleiding van andere berichten dat ik aan de man terugdenk.

Het is begin september als ik op een Griekse nieuwssite lees over een speech van Erdogan. Hij presenteert daarbij een landkaart waarop de zee rondom de Griekse eilanden voor de Turkse kust blauw is ingekleurd en verklaart dat de zee in dit gebied Turks hoort te zijn.

Het ‘blauwe moederland’ van Erdogan

Later voegt hij eraan toe dat dit ook geldt voor de in deze zeeregio gelegen eilanden. Hij claimt eigenlijk alle Griekse eilanden voor de Turkse kust onder het motto dat ze zo dichtbij Turkije liggen dat je de mensen aan de overkant kunt horen praten. Maar zijn ambities reiken verder dan dat. Wat Griekenland betreft helemaal tot aan het Oostelijk deel van Kreta. En dus ook Kasos, ons tijdelijke thuis. In het Grieks Cypriotische zeegebied boort hij al naar gas. De EU kijkt toe en doet niets. Erdogan’s droom van een nieuw, groot Ottomaans Rijk strekt zich trouwens ook uit naar (delen van) zijn andere buurlanden.

Het ‘nieuwe’, groot Ottomaanse rijk

Het eiland Kasos heeft, nog meer dan de Grieken in het algemeen, slechte herinneringen aan de Turken. In 1824, tijdens de Griekse onafhankelijkheidsoorlog tegen het Ottomaanse Rijk, vernietigden zij namelijk het complete eiland. Van de destijds ca. 7.000 inwoners overleefde slechts een handjevol dit enorme bloedbad. Nog altijd staat dit jaartal op de stenen geverfd bij de haven van Fry. Uiteraard vergezeld van de Griekse vlag.

Een ander nieuwsbericht van nog niet zo lang geleden. De bewoners van het Griekse eilandje Oinousess bouwen er de grootste Griekse vlag ooit op een berghelling. Dit als reactie op de dagelijkse schendingen van hun luchtruim door Turkse gevechtsvliegtuigen. De vlag van zo’n 1.500 m2 is duidelijk te zien vanuit het luchtruim en het 2 km verder gelegen eiland Chios. Oinousess is trouwens niet het enige Griekse eiland waar schendingen van het luchtruim door de Turken schering en inslag zijn.

De vlag op Oinousess

Terwijl de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden uitpuilen en er mensonterende toestanden heersen, vindt de Turkse inval in Syrië plaats. De dreiging van nog veel meer meer vluchtelingen, inclusief ontsnapte IS aanhangers, neemt hierdoor verder toe. Intussen is er nog geen enkel zicht op een oplossing van het huidige vluchtelingenprobleem. Griekenland kan dit niet alleen oplossen, maar de rest van Europa laat het afweten.

Ochi-dag in Fry, de hoofdstad van Kasos

Vandaag is het 28 oktober, ‘Ochi dag’ in Griekenland. ‘Ochi’ is het Griekse woord voor ‘nee’ en het zou op 28 oktober 1940 het korte antwoord geweest zijn van de toenmalige Griekse premier Metaxas op het verzoek van Mussolini om het Italiaanse leger Griekenland binnen te laten. De Italianen vielen toch binnen, maar werden door de Grieken verslagen. Uiteindelijk schoot Hitler de zwaar vernederde Mussolini te hulp en nam Griekenland na een lange, zware strijd in.

Zelf heb ik ook wel iets met ‘ochi’. ‘Nee’ is, ondanks al het moderne ‘omdenken’, nog steeds één van mijn favoriete woorden. Ik zeg ‘ochi’ tegen Erdogan, ik zeg ‘ochi’ tegen oorlog en ik zeg ‘ochi’ tegen alle onrecht en ongelijkheid in de wereld. Er is alleen niemand die luistert.